Polska między długiem a rozwojem. Jak wyjść z fiskalnego zakrętu, nie osłabić banków i utrzymać wzrost?

Raport, przygotowany wspólnie przez Zespół Badań i Analiz Związku Banków Polskich oraz Szkołę Główną Handlową w Warszawie, analizuje konsekwencje narastającej nierównowagi finansów publicznych dla stabilności sektora bankowego i długookresowego rozwoju polskiej gospodarki. Autorzy wskazują, że pomimo korzystnej koniunktury i dobrej kondycji banków utrzymujący się wysoki deficyt, szybko rosnące zadłużenie oraz koszty jego obsługi stopniowo ograniczają przestrzeń fiskalną państwa. W 2025 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 7,3% PKB, a dług publiczny według metodologii EDP osiągnął 59,7% PKB. Szczególną uwagę poświęcono roli banków w finansowaniu potrzeb pożyczkowych państwa, koncentracji skarbowych papierów wartościowych w ich bilansach oraz ryzyku ograniczenia zdolności sektora do finansowania przedsiębiorstw i inwestycji.

Opracowanie przedstawia również wyniki analiz scenariuszowych obrazujących odporność sektora bankowego na szoki fiskalne, rynkowe i geopolityczne oraz identyfikuje mechanizmy przenoszenia ryzyka między finansami państwa, bankami a gospodarką realną. Autorzy rekomendują zwiększenie przejrzystości finansów publicznych, rozpoczęcie stopniowej i wieloletniej konsolidacji fiskalnej, ograniczenie nadmiernej koncentracji długu publicznego w sektorze bankowym oraz ochronę inwestycji zwiększających produktywność gospodarki. Wskazują także na konieczność rozwoju modelu finansowania inwestycji łączącego środki publiczne i europejskie z kredytem bankowym oraz kapitałem prywatnym.